E-Duruşma Talebi Örneği

E-duruşma, hukuk yargılamalarında tarafların, vekillerin, tanıkların, bilirkişilerin ve diğer ilgililerin eş zamanlı ses ve görüntü aktarımı yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarını sağlayan bir sistemdir. Bu sistem ile mahkeme salonunda fiziken hazır bulunmaksızın, duruşma işlemleri güvenli elektronik altyapı üzerinden yürütülür.

Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik ile e-duruşmanın usul ve esasları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Yönetmelik, duruşmanın hangi şartlarda elektronik ortamda yapılabileceğini, tarafların nasıl bağlanacağını, kimlik tespitinin nasıl yapılacağını ve kayıtların nasıl tutulacağını belirlemektedir.

E-duruşma, yalnızca hukuk yargılamalarında kullanılmakta; ceza yargılaması ve idari yargılamada aynı sistem üzerinden e-duruşma yapılmasına şu an için imkan tanınmamaktadır. E-duruşma esnasında ses ve görüntü aynı anda, güvenli bir biçimde aktarılır; bilgi, belge ve deliller ise UYAP altyapısı üzerinden anlık olarak mahkemeye iletilebilir. Böylece hem usul ekonomisi sağlanmakta hem de avukatların farklı illerdeki duruşmalara etkin bir şekilde katılımı mümkün hale gelmektedir.

E-Duruşma Talebi Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?

E-duruşma talebi, Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesi uyarınca, duruşma gününden en az iki iş günü önce mahkemeden istenmelidir. Talep, en geç duruşmaya 24 saatten fazla süre bulunması halinde yapılabilir; duruşmaya 24 saatten daha az bir süre kalmışsa sistem üzerinden e-duruşma talebi gönderilemez.

Avukatlar, UYAP Avukat Portalı veya CELSE Mobil Uygulaması üzerinden, vekil olarak kayıtlı bulundukları dosyalara ilişkin duruşmaları “Duruşma Sorgula” ekranından görebilir. E-duruşma talep edilebilen duruşmalarda sistem, ilgili duruşma kaydının yanında “Talep Gönder” butonunu aktif hale getirir. Bu buton üzerinden, gerekçe yazılarak e-duruşma talebi elektronik ortamda mahkemeye iletilir.

Önemle belirtmek gerekir ki; UYAP Vatandaş Portalı üzerinden, taraf sıfatıyla asil olarak sisteme giriş yapan kişilerin doğrudan e-duruşma talebi göndermesi mümkün değildir. E-duruşma talep yetkisi, vekil sıfatını haiz avukatlar aracılığıyla kullanılmaktadır.

Hakim veya mahkeme başkanı, e-duruşma talebi hakkında duruşma gününden en az bir iş günü önce kabul veya ret yönünde karar verir. Bu karar kesindir. Ayrıca, iş listesinde bekleyen bir talebe konu duruşmaya 24 saatten az süre kalmışsa, sistem artık kabul veya ret işlemi yapılmasına izin vermez ve talep otomatik olarak reddedilmiş sayılır.

E-Duruşma Talebi Örneği (Word / PDF İçin Dilekçe Metni)

Aşağıdaki metin, mahkeme kalemine sunulmak üzere Word veya PDF formatında düzenlenebilecek örnek bir e-duruşma talebi dilekçesi olarak kullanılabilir:

ANKARA … AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE

DOSYA NO : 2023/…… E.
KONU : E-duruşma talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR

1. Sayın Mahkemenizin yukarıda esas numarası belirtilen dosyasında, …/…/2023 tarihi, saat …:…’de duruşma günü belirlenmiştir. Aynı gün ve saatte başka mahkemelerde görülecek duruşmalarımızın bulunması ve mesleğimizi farklı bir ilde icra etmemiz nedeniyle, duruşmaya bizzat katılmamız fiilen mümkün olamayacaktır.
2. Yargılamanın gereksiz yere uzamaması ve taraf vekili olarak beyanlarımızın alınabilmesi amacıyla, anılan duruşmaya e-duruşma sistemi üzerinden katılmak istiyoruz. Duruşma saatinde UYAP Avukat Portalı aracılığıyla sistemde hazır bulunacağımızı beyan ederiz.
3. Duruşma sırasında ortaya çıkabilecek teknik aksaklıklar nedeniyle ses ve/veya görüntü bağlantısının sağlanamaması ya da duruşmaya devam edilmesine engel bir sistem arızası yaşanması halinde, tarafımızın mazeretli sayılmasına, duruşma gün ve saatine ilişkin yeni belirlemenin UYAP kayıtları üzerinden öğrenilmesine karar verilmesini talep ediyoruz.

SONUÇ ve İSTEM

Açıklanan nedenlerle, …/…/2023 tarihli, saat …:…’deki duruşmaya e-duruşma yoluyla katılmamıza izin verilmesini, teknik sebeplerle bağlantı sağlanamaması halinde mazeretli sayılmamıza karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih: …/…/2023

Davacı Vekili
Av. ………….

UYAP Avukat Portalı Üzerinden E-Duruşma Talep Metni

Avukatların, UYAP Avukat Portalı üzerinden e-duruşma talebi gönderebilmesi için izlemesi gereken temel adımlar özetle şu şekildedir:

1. UYAP Avukat Portalına güvenli elektronik imza veya mobil imza ile giriş yapılır.
2. “Duruşma Sorgula” menüsü üzerinden, vekil olarak kayıtlı olunan dosyaların duruşma günleri sorgulanır.
3. Duruşmaya 24 saatten daha fazla süre bulunan ve e-duruşma yapılmasına teknik olarak uygun olan dosyaların yanında “Talep Gönder” butonu aktif olarak görünür.
4. İlgili duruşma seçilerek “Talep Gönder” butonuna tıklanır; açılan “Gerekçe” alanına e-duruşma talebini içeren metin yazılır ve “Onay” butonu ile talep mahkemeye iletilir.

“Gerekçe” alanına yazılabilecek örnek e-duruşma talep metni şu şekilde düzenlenebilir:

“…/…/2024 tarihli ve saat …:…’de görülecek duruşmaya e-duruşma yoluyla katılmak istiyorum. Duruşma saatinde UYAP Avukat Portalı üzerinden hazır bulunacağım. Olası bir teknik aksaklık sebebiyle duruşmaya bağlanamamanın söz konusu olması halinde, mazeretimin kabul edilerek yokluğumda yapılacak işlemlere esas alınmamasını ve yeni duruşma gününün UYAP kayıtları üzerinden tarafıma bildirilmesini saygıyla talep ederim.”

Bu metin, dosyaya ve duruşma tarihine göre uyarlanarak “Talep Gönder” ekranına yazılabilir. Talebin gönderilmesinden sonra duruşma tekrar sorgulandığında, talep henüz karara bağlanmamış ve duruşmaya 24 saatten fazla süre bulunuyorsa, sistemde talep durumu “Talep değerlendiriliyor” olarak görünecektir.

E-Duruşma Talebinin Değerlendirilmesi ve Reddedilme Sebepleri

E-duruşma talebi, Yönetmelik’in 9. maddesi uyarınca mahkeme hakimi veya heyet başkanı tarafından değerlendirilir. Hakim, duruşma gününden en az bir iş günü önce, talebin kabulüne veya reddine karar verir ve bu karar kesin niteliktedir.

Talebin reddine yol açabilecek başlıca nedenler şunlardır:

• Talebin süresinde yapılmamış olması (duruşma gününden en az iki iş günü önce yapılmaması ya da duruşmaya 24 saatten az süre kala sisteme girilmesi),
• E-duruşma talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliği taşıması veya açıkça yargılamayı uzatma/erteletme amacı gütmesi,
• E-duruşmanın sağlıklı yürütülmesini engelleyen hukuki, fiilî veya teknik imkânsızlıkların bulunması.

Öte yandan, hakimin iş listesinde bekleyen bir talebe konu duruşmaya 24 saatten az süre kalması halinde, sistem artık kabul veya ret yönünde manuel işlem yapılmasına izin vermez ve talep sistem tarafından otomatik olarak “ret” durumuna düşer. Bu nedenle, e-duruşma nasıl talep edilir sorusunun cevabında, sürelere riayet etmek kritik önemdedir.

E-Duruşmaya Katılım ve Teknik Şartlar

E-duruşma talebi kabul edilmiş olan avukatlar için, duruşma zamanı geldiğinde UYAP Avukat Portalı veya CELSE uygulaması üzerinden ilgili dosya sorgulandığında “Duruşmaya Katıl” butonu aktif hale gelir. Avukat, bu buton aracılığıyla duruşma sistemine bağlanır ve fiziken salonda bulunan taraf vekilleri gibi beyan ve taleplerini mahkemeye iletebilir.

E-duruşmaya katılım sağlanacak bilgisayarda veya mobil cihazda;

• Güvenilir ve kesintisiz bir internet bağlantısı,
• Çalışır durumda kamera ve mikrofon,
• Kullanılan tarayıcıda kamera ve mikrofona ilişkin gerekli erişim izinlerinin verilmiş olması

zorunludur. Yönetmelik uyarınca, avukatın bağlandığı yerin; her türlü müdahaleden uzak, ilgilinin yüz ifadelerini, beden dilini ve ses tonunu açıkça gözlemlemeye elverişli, duruşma disiplinine uygun bir ortam olması gerekir.

E-duruşmaya katılan vekilin kimlik tespiti, güvenli elektronik imza, mobil imza veya UYAP’a entegre benzeri güvenlik yöntemleri ile mahkemece yapılır. Beyanların ve duruşma sırasında düzenlenen tutanağın imzalanması da UYAP’a entegre güvenli elektronik imza altyapısı üzerinden gerçekleştirilebilir.

E-duruşma esnasında ses ve görüntü naklinin aynı anda sağlanamaması, bağlantının sık sık kopması veya beyanların anlaşılmasını güçleştiren nitelikte bir teknik kesinti yaşanması halinde, mahkeme e-duruşmayı yeniden başlatabilir. Sorunun devam etmesi durumunda ise e-duruşma, gerekçesi duruşma tutanağına geçirilmek suretiyle sonlandırılır. Taraf veya vekilin kusuru olmaksızın, tamamen teknik sebeplerle bağlantı sağlanamaması durumunda, e-duruşma talep eden avukatın mazeretli sayılması gerekir.

E-Duruşma Talebi Reddedilirse ve Teknik Aksaklıklarda Mazeret

E-duruşma talebinin kabul edilmemesi halinde, taraf vekilinin duruşmaya bizzat mahkeme salonunda katılması gerekir. Bu nedenle, talep aşamasında yalnızca e-duruşma bağlanma isteğini değil, aynı zamanda teknik aksaklık yaşanması halinde mazeretli sayılma talebini de açıkça ifade etmek büyük önem taşır.

Uygulamada, özellikle bağlantı sorunları nedeniyle duruşmaya katılamama durumunda, e-duruşma talebinin varlığı her zaman tek başına yeterli görülmemekte; mahkemeler, yaşanan teknik arızanın somut delillerle desteklenmesini talep edebilmektedir. Aksi halde, duruşmaya katılmayan taraf vekili yönünden dosyanın takipsiz bırakıldığı, hatta şartları oluştuğunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilebildiği görülmektedir.

Nitekim, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2022/17747 E., 2023/1672 K., 08.02.2023 tarihli kararında; e-duruşmaya teknik arıza nedeniyle katılamadığını belirten vekilin, bu iddiasını destekleyen somut delil sunmaması nedeniyle, istinaf başvurusu yerinde görülmemiş ve ilk derece mahkemesinin “davanın açılmamış sayılması”na yönelik kararı onanmıştır. Yargıtay; yalnızca “sistemde sorun vardı” şeklindeki soyut beyanın yeterli olmayacağını açıkça ortaya koymuştur.

Bu sebeple, e-duruşma talep metinlerinde;

• Teknik aksaklık yaşanması halinde mazeretli sayılma talebinin açıkça yazılması,
• Olası bağlantı sorunu halinde, duruşma tutanağı kapanmadan mahkemeye UYAP üzerinden yazılı mazeret sunulması,
• Mümkün olduğunca ekran görüntüsü, hata kaydı gibi teknik delillerin ileride kullanılmak üzere muhafaza edilmesi

büyük önem arz etmektedir. Böylece, e-duruşma uygulamasından kaynaklanabilecek olası hak kayıplarının önüne geçilmesi mümkün olacaktır.