CMK 33: Duruşmada ve Duruşma Dışında Verilen Kararlar
Yazı İçeriği
Kısa cevap: CMK 33, ceza yargılamasında mahkeme kararlarından önce kimlerin dinleneceğini düzenler: duruşmada verilecek kararlar Cumhuriyet savcısı ve ilgililer (sanık, müdafi, katılan ve vekili) dinlendikten sonra; duruşma dışında verilecek kararlar ise savcının yazılı veya sözlü görüşü alındıktan sonra verilir. Madde; tutukluluk değerlendirmesi, delil toplama taleplerinin reddi, katılma, birleştirme ve ayırma gibi ara kararları ve hükmü kapsar. İlgililere söz verilmeden karar verilmesi savunma hakkının kısıtlanması niteliğindedir ve hükme etkili olmuşsa istinaf veya temyizde bozma sebebi olur. CMK 34 uyarınca kararlar gerekçeli yazılır, CMK 35 uyarınca ilgilinin yüzüne karşı tefhim veya yokluğunda tebliğ edilir.
CMK 33 Ne Diyor?
Madde iki fıkra hâlinde düşünülebilir: (1) Duruşmada verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısı ve ilgililer dinlendikten sonra verilir. (2) Duruşma dışında verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşü alındıktan sonra verilir. Duruşma dışı kararlarda kanun, ilgililerin dinlenmesini ayrıca zorunlu tutmaz; ancak tutukluluk incelemesi gibi kararlarda CMK 108 gibi özel hükümler savunmanın görüşünü de gerekli kılar. CMK’nın genel yapısı için CMK Nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi Kararlarda Uygulanır?
- Tutukluluğun devamı, tahliye ve adli kontrol kararları
- Delil toplama ve tanık dinletme taleplerinin kabul veya reddi (CMK 206)
- Katılma talebinin kabulü (CMK 238)
- Davaların birleştirilmesi veya ayrılması
- Görevsizlik ve yetkisizlik kararları
- Ek savunma hakkı verilmesi ve suç vasfının değişmesi (CMK 226)
- Esas hakkındaki hüküm (mahkûmiyet, beraat, HAGB)
Ara kararların niteliği için Ara Karar yazımıza bakabilirsiniz.
“İlgililer” Kimlerdir?
Sanık ve müdafii, katılan ve vekili, suçtan zarar gören, kanuni temsilci ve karardan doğrudan etkilenen üçüncü kişiler (örneğin el konulan eşyanın sahibi) ilgili sayılır. Duruşmada savcının mütalaasından sonra sanık ve müdafiine söz verilmesi, hükümden önce sanığa son sözün sorulması (CMK 216) bu ilkenin en önemli uygulamalarıdır. Savunmaya mütalaaya karşı savunma için süre verilmemesi de Yargıtay’ca savunma hakkının kısıtlanması olarak değerlendirilmektedir.
CMK 33’e Aykırılığın Sonucu
İlgililer dinlenmeden verilen karar, hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder. Hüküm üzerinde etkili olmuşsa istinaf ve temyizde bozma sebebidir; savunma hakkının hükme etkili şekilde kısıtlanması CMK 289/1-h uyarınca hukuka kesin aykırılık hâlidir. Ara kararlarda ise ihlal, itiraz dilekçesinde veya hükümle birlikte kanun yolunda ileri sürülmelidir. Bu nedenle duruşmada söz verilmeden karar kurulursa itirazın duruşma tutanağına geçirilmesi istenmelidir; tutanak için Duruşma Zaptı Nedir yazımıza bakın.
CMK 34 ve 35 ile İlişkisi
CMK 33 kararın nasıl hazırlanacağını, CMK 34 kararın gerekçeli olmasını ve kanun yolu, süresi ve merciinin gösterilmesini, CMK 35 ise kararın ilgiliye nasıl bildirileceğini düzenler. 7499 sayılı Kanun ile istinaf ve temyiz sürelerinin gerekçeli hükmün tebliğinden başlaması, CMK 34 ve 35’teki gerekçe ve tebliğ kurallarının önemini artırmıştır; ayrıntı için İstinaf Nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Duruşmada ve Duruşma Dışında Karar Usulü
| Konu | Duruşmada | Duruşma dışında |
|---|---|---|
| Dinlenecekler | Savcı ve ilgililer | Savcının yazılı veya sözlü görüşü |
| Gerekçe (CMK 34) | Zorunlu | Zorunlu |
| Bildirim (CMK 35) | Yüze karşı tefhim | Tebliğ |
| Kanun yolu bildirimi | Zorunlu | Zorunlu |
Sıkça Sorulan Sorular
CMK 33 nedir?
Ceza yargılamasında duruşmada verilecek kararların savcı ve ilgililer dinlendikten, duruşma dışı kararların ise savcının görüşü alındıktan sonra verilmesini düzenleyen maddedir.
CMK 33’e aykırılık bozma sebebi mi?
İlgililerin dinlenmemesi savunma hakkını hükme etkili şekilde kısıtlamışsa istinaf ve temyizde bozma sebebidir.
Tutukluluk incelemesinde sanık dinlenir mi?
Duruşmada yapılan incelemede savcı, sanık ve müdafi dinlenir; duruşma dışında ise savcının görüşü alınır ve özel hükümler saklıdır.
Ara karara itiraz edilebilir mi?
Hükümden önceki ara kararlara kural olarak ayrıca itiraz edilemez, hükümle birlikte kanun yoluna taşınır; tutuklama gibi kararlar istisnadır.
Duruşmada Söz Hakkınızı Kullanın
Savunmanın dinlenmeden kurulan bir karar, kanun yolunda bozma sebebi olabilir. Dosyanızdaki usul hatalarını birlikte inceleyelim. CMK 33: Duruşmada ve Duruşma Dışında Verilen Kararlar konusunda soruşturma ve kovuşturma aşamasında savunma, şikayet ve dava takibi için Küçükçekmece Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilir, sürecinizi Küçükçekmece Avukat kadrosuyla birlikte yönetmek için bize ulaşabilirsiniz.
Avukat Hakkında
Av. Muhammet Sarıkaya
Avukat Muhammet Sarıkaya, 1995 yılında İstanbul’da doğmuştur. 2014 yılında başladığı Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni 2018 yılında tamamlamış, 2019 yılında avukatlık stajını bitirerek İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarasıyla kayıtlı olarak mesleğe başlamıştır.
Ceza hukuku, aile hukuku, miras hukuku, idare hukuku ve tazminat hukuku alanlarında bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Güncel mevzuat ve Yargıtay kararlarını yakından takip ederek hukukun üstünlüğü ve mesleki etik ilkeleri çerçevesinde çözüm odaklı bir yaklaşım benimser.
Avukat Doğrulama: Av. Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır. Avukat baro doğrulaması için tıklayın.
Bu yazı, 7499 ve 7571 sayılı Kanunlarla değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 33, 34, 35, 108, 206, 216, 226 ve 289. maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Mevzuatın güncel metnine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr) üzerinden ulaşabilirsiniz.